Afyonkarahisar Deprem Riski ve Fay Hatları
Doğa Hareketleri Araştırma
Derneği (DOHAD) tarafından yürütülen
Deprem Öncü İşaretleri İzleme İstasyonu projesi kapsamında
hazırlanmıştır. · Dernek Nisan 2002'de kuruldu, çalışma 17 Ağustos
1999 depreminin ardından başladı.
Hakkımızda →
Son güncelleme: 22 Eylül 2026, 15:06
📡 Bugün durum ne? Bu sayfa değişmeyen bilgileri anlatır. Afyonkarahisar'ın anlık risk skoru bölgesel izleme sisteminde görülebilir — kendi istasyonlarımızın ölçtüğü, her gün güncellenen risk indeksi. Risk skorunu gör → 📍 Binanız hangi zeminde? Haritadan kendi noktanızı seçin; o noktanın zemin bilgisi, yakınındaki faylar ve çevresinde kaydedilmiş depremler tek sayfada çıksın. Konuma özel rapor →Afyonkarahisar deprem haberleri
Bu ili ve ilçelerini ilgilendiren güncel deprem haberleri. Otomatik derlenir, 10 dakikada bir tazelenir. Tüm haberler →
Afyonkarahisar fay haritası ve son 90 günün depremleri
İl ve ilçe sınırları üzerinde kırmızı çizgiler diri fay hatlarını, noktalar son 90 günde kaydedilen depremleri gösterir — nokta büyüdükçe deprem büyük, rengi ne kadar yeni olduğunu belirtir.
Fay hatları MTA diri fay verisinden, depremler kendi kayıtlarımızdan. Resmî deprem tehlike haritası için AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası kaynaktır.
Resmî kaynak: Bu sayfadaki fay çizimi genel bir çerçevedir. Ayrıntılı ve güncel resmî belge MTA Türkiye Diri Fay Haritası (2026)'dır — Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü yayınıdır, fay adları ve segment sınırları oradan okunur.
MTA Diri Fay Haritası'na göre Afyonkarahisar'da
Aşağıdaki bilgiler Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün Türkiye Diri Fay Haritası (2026) yayınından alınmıştır. Fayın hangi ilde olduğu, MTA'nın fay çizgileriyle il sınırının kesişiminden belirlenmiştir.
Afyonkarahisar sınırları içinden geçenler 33 fay
| Fay adı | Uzunluk | Fay türü | Aktivite | Üzerinde olan deprem |
|---|---|---|---|---|
| Afyon - Akşehir Graben SistemiBeyyazı Fayı, Bolvadin Fayı, Büyükkarabağ Fayı ve Cebrail Fayı | 33 km | normal | Holosen | — |
| Burdur GrabeniGökçebağ Fayı, Hacılar Fayı, Karakent Fayı ve Kocapınar Fayı | 32 km | normal | deprem yüzey kırığı | 12.05.1971 — M6.2 |
| Simav Fay ZonuAbide Fayı, Banaz Fayı ve Elvanpaşa Fayı | 30 km | sağ yanal doğrultu atımlı, normal bileşenli | Holosen | — |
| Karamık GrabeniDevederesi Fayı, Koçbeyli Fayı ve Orhaniye Fayı | 27 km | normal | Holosen | — |
| Tatarlı Fayı | 24 km | normal | Holosen | — |
| Akharım Fayı | 22 km | normal | Holosen | — |
| Dinar FayıDikici Segmenti, Gümüşsu Segmenti, Işıklı Segmenti ve Kızıllı Segmenti | 22 km | normal | Holosen + Kuvaterner | — |
| Acıgöl GrabeniGemiş Fayı / Ayvaz Segmenti, Gemiş Fayı / Cumalı Segmenti, Gemiş Fayı / Sazköy Segmenti ve Gemiş Fayı / Yelalan Segmenti | 21 km | normal | Holosen + deprem yüzey kırığı | — |
| Sinanpaşa Fayı | 19 km | normal | Holosen | — |
| Han Fayı | 18 km | normal, sağ yanal bileşenli | Kuvaterner | — |
| Gömü Fayı | 18 km | normal, sağ yanal bileşenli | Kuvaterner | — |
| Çivril - Baklan GrabeniBaklan Fayı, Baklankuyucak Fayı, Çivril Fayı / Kocayaka Segmenti ve Çivril Fayı / Koçak Segmenti | 18 km | normal | Kuvaterner | — |
| Akın Fayı | 18 km | normal, sol yanal bileşenli | Kuvaterner | — |
| Haydarlı Fayı | 17 km | normal | olası Kuvaterner | — |
| Sandıklı Fay ZonuDüzbel Fayı, Koçhisar Fayı, Kızılören Fayı ve Sandıklı Fayı | 16 km | sol yanal doğrultu atımlı, normal bileşenli | Holosen | — |
| Karaadilli Fayı | 14 km | normal | Holosen | — |
| Arızlı Fayı | 13 km | normal | Holosen + Kuvaterner | — |
| Taşoluk Fayı | 12 km | normal | Kuvaterner | — |
| Dombayova Fayı | 11 km | normal | Kuvaterner | — |
| Eldere Fayı | 11 km | normal | Kuvaterner | — |
| Atlıhisar Fayı | 11 km | normal | Kuvaterner | — |
| Yarıkkaya Fayı | 11 km | normal | Kuvaterner | — |
| Çatkuyu Fayı | 10 km | sol yanal doğrultu atımlı | Holosen | — |
| Gecek Fayı | 10 km | normal | Holosen | — |
| Karacaören Fay Zonu | 10 km | normal | Kuvaterner | — |
| Yazıtepe Fayı | 9 km | normal | Kuvaterner | — |
| Bademli Fay Zonu | 9 km | normal | Holosen | — |
| Döğer Fayı | 8 km | normal | Kuvaterner | — |
| Çapalı Fayı | 8 km | normal | Kuvaterner | — |
| Çobankaya Fayı | 8 km | normal | Kuvaterner | — |
| Bakırcıdağ Fayı | 7 km | normal | Kuvaterner | — |
| Başkimse Fayı | 6 km | normal | Kuvaterner | — |
| Kulak Fayı | 6 km | normal | Kuvaterner | — |
Çevrede kalanlar 46 fay — il sınırına 40 km kadar uzaklıkta
| Fay adı | Uzunluk | Fay türü | Aktivite | Üzerinde olan deprem |
|---|---|---|---|---|
| Kırkkavak Fayı | 62 km | sağ yanal doğrultu atımlı | olası Kuvaterner | — |
| Kütahya Fay Zonu | 48 km | normal, sağ yanal bileşenli | Holosen + Kuvaterner | — |
| Çukurören Fayı | 47 km | sağ yanal doğrultu atımlı, normal bileşenli | Holosen | — |
| Dodurga FayıErenköy Segmenti | 41 km | sağ yanal doğrultu atımlı | Holosen | — |
| Emet - Gediz Fay ZonuEmet Fayı / Şeyhler Segmenti ve Gediz Fayı | 38 km | normal | deprem yüzey kırığı + Holosen + Kuvaterner | — |
| Beyşehir Gölü Fayı | 32 km | sağ yanal doğrultu atımlı, normal bileşenli | Holosen | — |
| Sütçüler Fayı | 32 km | — | olası Kuvaterner | — |
| Sivaslı Fayı | 31 km | normal | Holosen + Kuvaterner | — |
| Kaymaz Fayı | 29 km | sağ yanal doğrultu atımlı | Kuvaterner | — |
| Güre Fay Zonuİlyaslı Fayı | 29 km | normal | Kuvaterner | — |
| Alacadağ Fay Zonu | 27 km | normal, açılma çatlağı bileşenli | Kuvaterner | — |
| Gelendost Fayı | 25 km | normal | Holosen | — |
| Sarıidris FayıGökçehöyük Segmenti ve Yeşilköy Segmenti | 25 km | sağ yanal doğrultu atımlı | Holosen | — |
| Denizli Graben SistemiHonaz Fayı, Kaklık Fayı ve Pamukkale Fay Zonu / Gürleyik Fayı | 25 km | normal | Holosen | — |
| Muratdağı Fayı | 24 km | — | olası Kuvaterner | — |
| Acıpayam FayıAkalan Segmenti | 21 km | normal, sol yanal bileşenli | Holosen | — |
| Senirkent Fay Zonu | 20 km | normal | Holosen | — |
| Kovada FayıEyüpler Segmenti ve Kırıntı Segmenti | 20 km | sağ yanal doğrultu atımlı, normal bileşenli | Holosen | — |
| Uşak Fayı | 18 km | normal | Kuvaterner | — |
| Davraz Fay ZonuDavraz Tepesi Fayı ve Çobanisa Fayı | 18 km | normal | Holosen | — |
| Aslıhanlar Fayı | 17 km | normal | Holosen | — |
| Barla Fayı | 17 km | normal | Holosen | — |
| Tavşanlı Fayı | 16 km | normal | Holosen | — |
| Kumdanlı FayıGökçeali Segmenti ve Tırtar Segmenti | 16 km | normal, sol yanal bileşenli | Holosen | — |
| Çavdarhisar Fayı | 15 km | normal | Holosen | — |
| Seyitömer Fayı | 14 km | sağ yanal doğrultu atımlı | Kuvaterner | — |
| Şahmelek Fayı | 14 km | normal | Holosen | — |
| Mahmatlar Fayı | 14 km | normal | Holosen | — |
| Parmakören Fayı | 13 km | normal | Holosen | — |
| Pullar Fayı | 13 km | normal | olası Kuvaterner | — |
| İsaköy Fay Zonu | 12 km | normal | olası Kuvaterner | — |
| Soğukçeşme Fayı | 12 km | sağ yanal doğrultu atımlı | Kuvaterner | — |
| Bayıralan Fayı | 12 km | normal | Kuvaterner | — |
| Çaltı Fayı | 12 km | — | olası Kuvaterner | — |
| İncik Fayı | 11 km | sağ yanal doğrultu atımlı | Kuvaterner | — |
| Uluborlu Fayı | 11 km | normal | Holosen | — |
| Kuşdemir Fayı | 10 km | normal | Holosen | — |
| Beykonak Fayı | 10 km | normal | Kuvaterner | — |
| Karaağaç Fayı | 9 km | — | olası Kuvaterner | — |
| Tunçbilek Fayı | 8 km | normal | olası Kuvaterner | — |
| Isparta Fayı | 8 km | — | olası Kuvaterner | — |
| Hasanköy Fayı | 7 km | normal | Holosen | — |
| İsabey Fayı | 7 km | normal | Kuvaterner | — |
| Gölcük Gölü Fayı | 7 km | — | olası Kuvaterner | — |
| Ağlasun Fayı | 6 km | normal | Holosen | — |
| Eldeş Fayı | 5 km | normal | Kuvaterner | — |
Fay türü kısaltmaları MTA'nındır. Aktivite sütunu fayın en son ne zaman hareket ettiğini anlatır: Holosen son ~11.700 yıl, Kuvaterner son ~2,6 milyon yıl, deprem yüzey kırığı ise aletsel dönemde yüzeyde kırık oluşturmuş demektir.
Afyonkarahisar'ın deprem açısından konumu
Akşehir-Simav Fay Sistemi doğuda Ilgın ile batıda Bigadiç arasında bölgesel ölçekte uzanır; Afyonkarahisar içindeki karşılığı tek bir çizgi değil, genç havzaları sınırlayan çok sayıda süreksiz segmenttir. Afyon-Akşehir Grabeni'nin kuzey kenarında Çobanlar ve Bolvadin fayları, güney kenarında Işıklar-Sultandağı sistemi ve çapraz Kali-Karamık yapıları bulunur. Merkez batısındaki Gecek-Erkmen-Gazlıgöl fayları jeotermal alanlarla kesişir. Güneyde Dinar, Acıgöl ve Sandıklı-Şuhut sistemleri farklı doğrultularda gelişir. Farklı fayların ampirik azami büyüklükleri toplanamaz.[1, 3, 7, 10, 11, 12, 18]
Afyonkarahisar'daki aktif faylar
Bilimsel yayınlarda haritalanmış diri faylar.
Bir faya yakın olmak tek başına bina riskini belirlemez; yerel zemin, yapının taşıyıcı sistemi ve yapım kalitesi birlikte değerlendirilmelidir.
Afyonkarahisar'da tarihte yaşanan depremler
Tarihsel kayıtlar ve aletsel dönem. Eski depremlerin büyüklüğü farklı yöntemlerle hesaplandığı için kaynaklar arasında değişebilir.
Öne çıkan depremler — tam liste aşağıdaki tabloda.
Afyonkarahisar'ın güneyi ve Şuhut çevresinde ağır hasar ve olası yüzey deformasyonu anlatıları.
Dinar ve Çivril çevresinde çok ağır yıkım ve çok sayıda can kaybı; yüzey yarıkları anlatılmıştır.
Kentin özellikle batı kesiminde çok sayıda bina yıkımı ve can kaybı; artçıların haftalar sürdüğü aktarılır.
Yaklaşık 90-94 can kaybı, yüzlerce yaralı, binlerce ağır hasarlı/yıkık yapı ve yaklaşık 10 km yüzey kırığı. İRAP 94 ölüm, 250 yaralı ve toplam 14.156 hasarlı bina aktarır.
Yüzey kırığı/deformasyonu, sıvılaşma, kaya düşmesi ve ağır yapı hasarı. Can kaybı kaynaklara göre 42-46, yaralı sayısı yaklaşık 318-325 olarak aktarılır.
Bolvadin ve yakın antik yerleşimlerde yıkım anlatısı.
| Tarih | Büyüklük | Olası kaynak / yer |
|---|---|---|
| MÖ 336 | — | Dinar-Çivril sistemi; kesin değil |
| Antik kaynaklarda Apameia ve çevresinde yıkım anlatıları; tarih ve olay kimliği sınırlı belgelenmiştir.[3, 7, 22] | ||
| MÖ 88 | yaklaşık X; katalog aktarımı | Dinar Fayı veya yakın Çivril sistemi; kesin değil |
| Apameia'da ağır yıkım ve çevresel değişim anlatıları bulunur.[3, 7, 9, 22] | ||
| MS 53/54 | VIII; katalog aktarımı | Dinar-Çivril sistemi; kesin değil |
| Apameia ve çevresinde önemli hasar anlatılır.[3, 7, 22] | ||
| MS 94 | VIII; katalog aktarımı | Afyon-Akşehir Grabeni içindeki faylar; kesin değil |
| Afyonkarahisar çevresinde yıkıcı sarsıntı olarak listelenir.[3, 7, 13, 22] | ||
| MS 530 | >6 olabileceği paleosismolojik olarak tartışılır; kesin değil | Bolvadin Fayı veya Sultandağı-Çay sistemi; tartışmalı |
| Bolvadin ve yakın antik yerleşimlerde yıkım anlatısı.[3, 10, 13, 22] | ||
| 1766 veya 1767 | VII; katalog aktarımı | Merkez-Şuhut çevresi fayları; kesin değil |
| Afyonkarahisar ve Şuhut'ta hasar bildirimleri.[3, 7, 22] | ||
| 1795 | VIII; katalog aktarımı | Merkez çevresi aktif fayları; kesin değil |
| Kentte yıkıcı deprem anlatısı.[3, 7, 22] | ||
| 1862-10-16 veya 1862-11-03 | yaklaşık M6,1-M6,5; katalog/araştırma tahmini | Şuhut-Merkez çevresi fayları; kesin değil |
| Afyonkarahisar'ın güneyi ve Şuhut çevresinde ağır hasar ve olası yüzey deformasyonu anlatıları.[3, 7, 22] | ||
| 1875-05-03 | yaklaşık M6,7-M7,3; tarihsel kataloglara göre değişir | Dinar-Çivril/Baklan sistemi; kesin segment tartışmalı |
| Dinar ve Çivril çevresinde çok ağır yıkım ve çok sayıda can kaybı; yüzey yarıkları anlatılmıştır.[3, 7, 9, 22] | ||
| 1876-05-13 | yaklaşık M6,7; katalog tahmini | Merkez batısındaki Gecek-Erkmen-Gazlıgöl sistemi; kesin değil |
| Kentin özellikle batı kesiminde çok sayıda bina yıkımı ve can kaybı; artçıların haftalar sürdüğü aktarılır.[3, 7, 22] | ||
| 1911 | — | Bolvadin-Çay-Akşehir |
| VIII şiddet ve Heybeli jeotermal sahasında sıcak su değişimleri aktarılan erken dönem olay.[3, 5, 7] | ||
| 1914-10-04 | İrap hasar tablosunda 5,9 | Bolvadin |
| Bolvadin çevresinde yaklaşık VII şiddet ve hasar kaydı.[3, 5] | ||
| 1921-09-26 | Ms5,9 | Argıthanı-Akşehir |
| Sultandağı sisteminin doğu kesimindeki erken aletsel dönem yıkıcı olaylarından biri.[3, 5, 7] | ||
| 1925-08-07 | yaklaşık M5,9 | Dinar |
| Dinar'da VIII'e varan şiddet ve can/yapı kaybı aktarılır; KRDAE büyük deprem listesinde tarih 22 Ekim 1926 olarak da bulunur.[3, 5, 6] | ||
| 1940-02-29 | yaklaşık M6,0; tarihsel katalog aktarımı | Afyonkarahisar |
| Kent çevresinde VII şiddet olarak listelenir.[3, 5] | ||
| 1946-02-21 | Ms5,7 | Argıthanı-Akşehir |
| Sultandağı-Akşehir sisteminin doğu kesiminde hasar oluşturan olay.[3, 5, 7] | ||
| 1995-10-01 | Mw6,2-Mw6,4; İRAP Mw6,4 | Dinar |
| Yaklaşık 90-94 can kaybı, yüzlerce yaralı, binlerce ağır hasarlı/yıkık yapı ve yaklaşık 10 km yüzey kırığı. İRAP 94 ölüm, 250 yaralı ve toplam 14.156 hasarlı bina aktarır.[3, 5, 6, 8, 9, 17] | ||
| 2000-12-15 | Mw6,0 | Sultandağı-Eber-Kocaoğuz |
| Çay, Sultandağı, Bolvadin ve Akşehir çevresinde hasar; İRAP 6 can kaybı ve 25 yaralı aktarır.[3, 5, 12, 16] | ||
| 2002-02-03 | Mw6,2-Mw6,5; İRAP Mw6,3 | Çay-Eber-Sultandağı |
| Yüzey kırığı/deformasyonu, sıvılaşma, kaya düşmesi ve ağır yapı hasarı. Can kaybı kaynaklara göre 42-46, yaralı sayısı yaklaşık 318-325 olarak aktarılır.[3, 5, 6, 12, 13, 14, 15, 16] | ||
| 2002-02-03 | Mw/Md yaklaşık 6,0 | Çay-Kadıköy-Maltepe |
| İlk olaydan yaklaşık iki saat sonra farklı doğrultulu yüzey kırıkları ve ek hasar üretmiştir.[3, 12, 14, 15] | ||
| 2019-08-08 | Mw5,7-Mw6,0; İRAP Mw6,0 | Bozkurt-Çardak-Dazkırı-Acıgöl |
| Dazkırı-Başmakçı dâhil geniş alanda hissedildi; can kaybı olmadı, en belirgin hasar Denizli-Dutluca çevresinde bildirildi.[3, 4, 5, 6, 18, 19] | ||
| 2024-10-13 | AFAD Mw4,4 | Afyonkarahisar Merkez |
| Kentte ve çevre ilçelerde hissedildi; resmî kayıtlarda büyük yapısal kayıp bildirilmedi.[4, 23, 24] | ||
Afyonkarahisar ve çevresinde 1900'den bu yana kaydedilen depremler
AFAD deprem kataloğundan, il sınırları içinde ve sınıra 50 km'ye kadar olan M4 ve üzeri olaylar.
En büyük 10 deprem
| Tarih | Büyüklük | Derinlik | Yer |
|---|---|---|---|
| 03/02/2002 | 6,5 | 5,0 km | Sultandağı-Afyon |
| 01/10/1995 | 6,4 | 30,9 km | Dinar-Afyon |
| 15/12/2000 | 6,0 | 5,0 km | Bolvadin-Afyon |
| 20/11/1924 | 5,9 | 10,0 km | - |
| 03/02/2002 | 5,8 | 11,0 km | - |
| 06/11/1901 | 5,4 | 10,0 km | - |
| 03/02/2002 | 5,3 | 31,0 km | - |
| 27/05/1919 | 5,3 | 10,0 km | - |
| 04/04/1998 | 5,2 | 25,3 km | - |
| 07/02/1927 | 5,2 | 15,0 km | - |
Yakın çevre neden dahil: kıyı illerinde büyük depremlerin çoğu denizde oluşur ve il sınırının dışında kalır. Yalnız kara sınırına bakmak, o ilin deprem geçmişini olduğundan sakin gösterir. Tabloda “yer” sütunu depremin gerçek konumunu belirtir.
Fayların geçmişi — paleosismoloji
Jeologlar fayın üzerinde hendek açıp toprak katmanlarını okuyarak binlerce yıl öncesindeki depremleri tespit eder. Aşağıdaki tablo bu çalışmaların özetidir.
| Fay | İncelenen dönem | Bulunan olay | Son olay | Olaylar arası süre |
|---|---|---|---|---|
| Dinar Fayı | — | — | — | — |
| Bolvadin Fayı | — | — | — | — |
| Sultandağı Fayı - Çay Segmenti | — | — | — | — |
| Sultandağı Fayı - eski Çay hendekleri | — | — | — | — |
| Maymundağı Fayı - Bozkurt Segmenti | — | — | — | — |
| Afyonkarahisar Merkez ve Sandıklı-Şuhut kısa fayları | — | — | — | — |
Afyonkarahisar'da zemin ve ikincil tehlikeler
Genel: İl, kaya birimleri ile Pliyo-Kuvaterner yaşlı kalın havza dolgularının kısa mesafede değiştiği çok havzalı bir alandır. Aynı ilçe içinde dahi kaya yamaç, alüvyal yelpaze, ince taneli göl/akarsu çökeli ve yapay dolgu farklı davranabilir.
Zemin büyütmesi: Afyonkarahisar Merkez'in kuzey-kuzeybatı-kuzeydoğu gelişme alanları, Akarçay çevresi, Bolvadin-Çay-Eber ovası, Dinar, Sandıklı, Şuhut ve Acıgöl çevresindeki genç dolgular yerel büyütme açısından önceliklidir. 2026 merkez çalışması kalın alüvyon içinde belirgin büyütme ve periyot değişimi göstermiştir.
Sıvılaşma: Gevşek, suya doygun kumlu-siltli seviyeler ve sığ yeraltı suyu bulunan Akarçay, Eber, Karamık, Dinar ve Acıgöl havzalarında koşullu sıvılaşma duyarlılığı vardır. Alüvyonun tamamı sıvılaşır denemez.
Sivilasma kaniti: 3 Şubat 2002 Çay-Eber depreminde Çay güneyi, Çobanlar, Eber ve çevresinde sıvılaşma gözlenmiştir. İnce taneli düşük geçirgen üst tabakalar bazı kesimlerde yaygın yüzey belirtisini sınırlamıştır.
Yüzey faylanması: 1995 Dinar ve 2002 Çay olayları resmî haritalanmış deprem yüzey kırığı üretmiştir. Merkez, Çobanlar, Bolvadin, Çay, Sultandağı, Dinar, Sinanpaşa ve başka ilçelerde diri fay izleri yerleşim/altyapıyla kesişebilir; kesin sakınım bandı için büyük ölçekli jeolojik-jeofizik çalışma gerekir.
Heyelan: İRAP envanteri Merkez, Şuhut, Çobanlar, Dinar ve Sultandağı dâhil çeşitli alanlarda heyelan/afete maruz bölge kayıtları içerir. Heyelan duyarlılığı yağış, litoloji, şev düzenlemesi ve deprem sarsıntısıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Kaya dusmesi: Afyon Kalesi, Merkezdeki volkanik tepeler ile İhsaniye, İscehisar, Bolvadin, Emirdağ, Şuhut, Dinar ve Sultandağı'nın sarp kaya yamaçlarında yerel kaynak alanları vardır. İRAP'ta çok sayıda kaya düşmesi AMB kaydı bulunur.
Baraj ve altyapi: NATO akaryakıt hattı, BOTAŞ doğal gaz hattı, AFJET jeotermal iletim hatları, demiryolu/karayolu ve sulama baraj-göletleri yer yer diri fay, alüvyon veya kütle hareketi alanlarını keser. Bu dosya hat bazlı performans analizi değildir.
Kulturel miras: Afyon Kalesi, Frig Vadisi, Apameia, tarihî merkezler ve arkeolojik alanlar sarsıntı, kaya düşmesi, diferansiyel oturma ve yüzey deformasyonuna karşı varlık bazında incelenmelidir.
Irap zemin notu: İRAP'ın ülke ölçekli Vs30 ve tek tip bina varsayımı yerel havza geometrisini, tabaka kalınlığını ve yapı-zemin rezonansını tam temsil etmez.
Yerel calisma kanitlari: Çay-Eber 2002 sonrası sondaj, laboratuvar, mikrotremor ve sıvılaşma incelemeleri, Afyonkarahisar merkez 2026 bir boyutlu zemin tepki analizi, Bolvadin hassas nivelman ve yüzey deformasyonu çalışmaları, Afyon Kalesi iki boyutlu kaya düşmesi modellemesi ve Dinar, Bolvadin, Çay ve Acıgöl hendek araştırmaları
Afyonkarahisar'da ilçe ilçe durum
Aşağıdaki sıralama inceleme önceliğidir — hangi ilçelerde ayrıntılı zemin ve fay çalışması daha acildir. Bina veya mahalle güvenlik notu değildir.
| İlçe | İnceleme önceliği | Fay durumu | Zemin durumu |
|---|---|---|---|
| Afyonkarahisar Merkez | çok yüksek | — | Kent farklı zemin ve kaya birimleri üzerine yayılır. 2024 Mw4,4 olayının Gecek çevresinde gelişmesi yerel kaynakların etkinliğini gösterir fakat bina güvenliği sonucu vermez. İRAP senaryoları merkez odaklı görünse de kaynak fay yayımlanmamış, yapı ve zemin verileri genelleştirilmiştir. |
| Bolvadin | çok yüksek | — | Kent içindeki uzun süreli yüzey deformasyonu bina/altyapı için bağımsız bir mühendislik tehlikesidir. Bunun deprem öncüsü olduğu söylenemez. Paleosismoloji M>6 yüzey kırığı geçmişi önerir; parsel için fay izi ve deformasyon hızı ayrıca ölçülmelidir. |
| Çay | çok yüksek | — | 2002 dizisinde yüzey kırığı, sıvılaşma ve ağır hasar birlikte gözlenmiştir. 2026 hendek çalışması beş Holosen olayı yorumlar; olay aralıkları düzenli değildir ve gelecek deprem tarihini vermez. |
| Çobanlar | çok yüksek | — | İlçe Afyon-Akşehir Grabeni'nin merkezinde, çok sayıda çapraz ve kenar fayın yakınındadır. Ova zemini ile kaya yamaçların tehlike türleri ayrılmalı; İRAP'ın il geneli Vs30 yaklaşımı yerel mikrobölgelemenin yerine kullanılmamalıdır. |
| Dinar | çok yüksek | — | 1995 olayı Kızıllı Segmenti'nin yaklaşık 10 km'lik kesiminde kırık üretmiştir. Gümüşsu ve Dikici segmentleri ayrı değerlendirilmelidir. Tarihsel Apameia olayları ile paleosismoloji güçlü kanıt katmanı sağlar fakat geri sayım değildir. |
| Sultandağı | çok yüksek | — | İlçe 2000-2002 dizisinin ana hasar alanındadır. Dağ önü fay izi, ova zemini ve Dereçine gibi kütle hareketi/taşkın alanları farklı tehlike katmanlarıdır. Paleosismolojik aralıklar tahmin değildir. |
| Başmakçı | yüksek | — | İlçe Acıgöl'ün aktif normal faylarla sınırlanan güneybatı kenarındadır. Paleosismoloji Bozkurt alt segmentinde eski olayları gösterir; sonuç bütün ilçe için tek tip zemin veya tek fay tehlikesi anlamına gelmez. |
| Dazkırı | yüksek | — | Acıgöl kenarındaki aktif fayların geometrisi il sınırını aşar; yalnız Afyonkarahisar içindeki izlere bakmak eksik kalır. 2019 kaynak fay adı ve büyüklüğü kurum/çalışmalara göre farklıdır. |
| Evciler | yüksek | — | Evciler iki aktif graben sisteminin etkilediği genç çöküntü alanları yakınındadır. İlçe içindeki fay izi azlığı, komşu Dinar-Dazkırı-Başmakçı kaynaklarının etkisini ortadan kaldırmaz. |
| İhsaniye | yüksek | — | Gazlıgöl Fayı ve jeotermal çıkışlar yakınındaki yerleşimler için yüzey faylanması ve sıcak su altyapısı birlikte incelenmelidir. Frig Vadisi'ndeki kaya anıtları ve sarp tüf yüzeyler ayrı koruma değerlendirmesi gerektirir. |
| Kızılören | yüksek | — | Kızılören Fayı resmî haritada Kuvaterner sınıfındadır; bu sınıf son olay tarihini vermez. Dinar'a yakınlık ve yerel kısa faylar birlikte incelenmelidir. |
| Sandıklı | yüksek | — | Sandıklı kentinin içinden/yakınından geçen Kuvaterner faylar ve kalın havza dolgusu birlikte ele alınmalıdır. Fayların çoğunda paleosismolojik olay kronolojisi eksiktir; bu eksiklik tehlikesiz olduklarını göstermez. |
| Sinanpaşa | yüksek | — | Sinanpaşa, Simav sisteminin doğu segmentleri ile Afyonkarahisar merkez fayları arasında geçiş alanıdır. Farklı mekanizma yorumları ve az hendek verisi nedeniyle segment bazlı saha çalışması gerekir. |
| Şuhut | yüksek | — | Tarihsel 1862 olayı Şuhut-Afyonkarahisar çevresinde yüzey deformasyonuyla ilişkilendirilse de kesin kaynak fay yoktur. İlçe merkezindeki havza zemini ile dağlık kırsal kesim ayrı değerlendirilmelidir. |
| Bayat | orta-yüksek | — | Bayat, Dinar veya Çay kadar yakın tarihli yüzey kırığı geçmişine sahip değildir; bu güvenli ilçe anlamına gelmez. İlçe merkezi ve kırsal yerleşimler için kaya-alüvyon ayrımı yapılmalıdır. |
| Emirdağ | orta-yüksek | — | İlçe Sultandağı-Çay kırık alanından daha uzaktadır fakat Yunak sistemi ve komşu Eskişehir/Konya kaynaklarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Göreli daha düşük referans tehlike sıfır risk değildir. |
| Hocalar | orta-yüksek | — | Dağlık topoğrafya ve dağınık kırsal yerleşim, sarsıntıya ek olarak erişim ve kütle hareketi sorunlarını artırabilir. İlçe geneli tek zemin sınıfına indirgenmemelidir. |
| İscehisar | orta-yüksek | — | Ocak şevleri ve doğal kaya düşmesi kaynakları deprem sarsıntısından bağımsız olarak da tehlike oluşturabilir. İlçe merkezinin zemin koşulları ile kırsal/ocak alanları ayrı değerlendirilmelidir. |
Afyonkarahisar'ın güncel sismik durumu
Günlük risk endeksi, son 30 günün seyri ve bölge değerlendirmesi üyelerimize açıktır.
Bu sayfadaki bilgiler ilin değişmeyen özelliklerini anlatır — fayları, zemini, deprem geçmişi. Bugün ne olduğu ise her gün yeniden hesaplanır: istasyonlarımızın ölçtüğü değerler normalden ne kadar sapmış, son 30 günde eğri yükselmiş mi, hangi ilçelerde yoğunlaşma var.
Afyonkarahisar'ın güncel durumunu görAfyonkarahisar sismik verileri
Son 90 günün ölçümlerinden.
Bilinmeyenler ve tartışmalı noktalar
Bilimsel kaynaklar her konuda aynı şeyi söylemiyor. Hangi noktalarda görüş ayrılığı olduğunu gizlemiyoruz.
- İRAP dosya adında 26.01.2021 tarihi vardır; PDF üstverisi 28 Mart 2022, kamu kurumlarındaki yayımlama duyuruları Nisan 2022 tarihlidir. Bu tarihler belge sürümü/yayımlama ayrımı olarak korunmuştur.
- İRAP 31 fayın 23'ünü diri, 8'ini 'olası diri/Kuvaterner' olarak anlatır; MTA sınıflamasındaki Kuvaterner fayı doğrudan 'olası diri fay' ile eş anlamlı kullanılmamalıdır.
- İRAP'taki fay uzunluğundan türetilmiş M6,18-M6,86 değerleri ampirik senaryo büyüklükleridir; kesin üst sınır veya beklenen deprem değildir.
- Akşehir-Simav Fay Sistemi'nin bölgesel uzunluğu, tek depremde kırılacak kesintisiz fay uzunluğu değildir.
- Dinar 1995 için Mw6,2, Mw6,3 ve Mw6,4; yüzey kırığı için yaklaşık 10 km; Dinar-Çivril sistem uzunluğu için 55-75 km gibi farklı değerler bulunur. Hepsi bağlamıyla saklanmıştır.
- 1995 Dinar can kaybı yaklaşık 90-94 arasında değişir; İRAP 94, bazı hakemli çalışmalar 90 değerini verir.
- 1925/1926 Dinar olayı için tarih ve şiddet kataloglar arasında uyuşmaz; iki ayrı deprem olduğu kanıtlanmadan tek kesin tarih dayatılmamıştır.
- 2002 Çay ana olayı için Mw6,2-Mw6,5, can kaybı için 42-46 ve yaralı sayısı için 318-325 aralığı vardır; kurum ve büyüklük ölçeği farkları gizlenmemiştir.
- 2002 dizisinin ikinci ana olayının kaynak fayı Kali Çayı, Üçkuyu veya farklı bir çapraz normal fay olarak yorumlanmıştır; kesin isim verilmemiştir.
- Sultandağı Fayı eski çalışmalarda bindirme, güncel saha ve odak mekanizması çalışmalarının çoğunda normal/oblik-normal olarak yorumlanır.
- Bolvadin paleosismolojisindeki yaklaşık MS 530 olayı, tarihsel Polybotus depremiyle olası korelasyondur; Çay Segmenti için de benzer dönem tartışıldığından kesin fay ataması yapılamaz.
- Bolvadin'de santimetre/yıl ölçeğindeki güncel yüzey deformasyonu uzun dönem jeolojik kayma hızından çok büyüktür; aynı fiziksel büyüklük veya doğrudan deprem birikimi olarak kullanılamaz.
- 2019 Bozkurt depremi için Mw5,7-Mw6,0 ve Gemiş/Maymundağı-Bozkurt kaynak adları bulunur; hızlı çözüm, harita ölçeği ve sonraki araştırma farkları kaydedilmiştir.
- 13 Ekim 2024 Merkez Mw4,4 olayı için uzman Gecek Fayı yorumunu sunar; resmî AFAD olay kaydı belirli MTA fay adını doğrulayan ayrı bir kaynak çözümü yayımlamaz.
- İRAP AFAD-RED Mw5,5 ve Mw6,4 haritalarında kaynak fay, odak derinliği ve mekanizma açıkça verilmez; harita üzerindeki yıldızdan sahte kesinlikte fay adı çıkarılmamıştır.
- İRAP'ın 'sismik boşlukta olması muhtemel Mw6,4' ifadesi bilimsel olasılık hesabı ve segment kanıtıyla desteklenmemiştir; planlama varsayımı olarak etiketlenmiştir.
- İRAP bütün binaları tek tip betonarme ve yerel mikrobölgeleme yerine ulusal Vs30 ile modellemiştir; model çıktısı güncel ilçe/parsel riski değildir.
- İRAP zemin bölümündeki 'şiddeti 3-4 derece artırabilir' ifadesi ölçü birimi, periyot ve model tanımlamadan geneldir; bilimsel yer tepki sonucu gibi kullanılmamıştır.
- Tarihsel MÖ 336, MÖ 88, MS 53/54, MS 94, 1766/1767, 1862 ve 1875-1876 olaylarının tarih, şiddet ve kaynak fayları farklı kataloglarda değişir.
- İnceleme önceliği sınıfları resmî risk sınıfı, yapı performansı, sigorta değeri veya yerleşilebilirlik kararı değildir.
Elimizde olmayan veriler:
- 18 ilçeyi aynı çözünürlükte kapsayan güncel jeoloji-jeofizik mikrobölgeleme yoktur.
- 31 fayın büyük bölümünde hendek tabanlı son olay yaşı, olay sayısı ve kayma hızı yoktur.
- Afyonkarahisar Merkez aktif faylarının büyük ölçekli yüzey izi ve sakınım bandı verileri kamuya açık tek veri setinde tamamlanmış değildir.
- İRAP Mw5,5 ve Mw6,4 senaryolarının kaynak fay, odak derinliği, mekanizma ve azalım bileşimi yayımlanmamıştır.
- İRAP'ta ilçe bazında AFAD-RED bina, yaralı, can kaybı ve barınma tabloları yayımlanmamıştır.
- Güncel MAKS/TÜİK bina yaşı, taşıyıcı sistem, kat ve güçlendirme verileriyle doğrulanmış ilçe bazlı kırılganlık envanteri yoktur.
Sık sorulan sorular
Afyonkarahisar deprem açısından tehlikeli mi?
Afyonkarahisar, aktif fay sistemlerinin etkilediği bir bölgede yer alır. Tehlike ve risk ilçeden ilçeye, zeminden zemine ve binadan binaya değişir; il geneli için tek bir cevap vermek doğru olmaz.
Afyonkarahisar'dan fay hattı geçiyor mu?
İl Afet Risk Azaltma Planı'nda Afyonkarahisar Merkez batı ve kuzey fayları - Gecek, Erkmen, Gazlıgöl ve Çatkuyu, Çobanlar-Bolvadin kuzey kenar sistemi ve ilişkili Dişli-Büyük Karabağ-Çukurcak-Karakışla fayları, Sultandağı Fayı ve Çay Segmenti, Kali Çayı, Işıklar, Karamık, Koçbeyli ve Karaadilli fay ağı, Elvanpaşa-Sinanpaşa-Akharım sistemi, Sandıklı-Örenkaya-Tatarlı-Şuhut çevresi fayları, Dinar Fayı - Gümüşsu, Kızıllı ve Dikici segmentleri ve Acıgöl Grabeni - Gemiş ve Maymundağı fayları adı geçmektedir. Haritadaki çizgiler bölgesel bilgi verir; bir parsel için ayrıntılı jeolojik inceleme gerekir.
Afyonkarahisar'ın güncel durumunu nereden takip edebilirim?
Bu sayfa ilin değişmeyen özelliklerini anlatır. Günlük risk endeksi, son 30 günün seyri ve bölge değerlendirmesi üyelere açık ayrıntılı raporda yer alır. Risk endeksi, sismik hareketliliğin normalden ne kadar saptığını gösteren bir ölçüdür; depremin ne zaman olacağını söylemez.
Afyonkarahisar'da deprem ne zaman olacak?
Bir depremin gününü ve saatini önceden belirlemek bilimsel olarak mümkün değildir. SismikUyari.com deprem tahmini yapmaz; ölçtüğü anomalileri bildirir.
Binamın deprem riskini bu sayfadan öğrenebilir miyim?
Hayır. İl düzeyindeki bilgiler yalnızca genel bir ön değerlendirme sağlar. Bir binanın güvenliği; taşıyıcı sistemin yerinde incelenmesi, proje ve malzeme kontrolü ve gerektiğinde performans analiziyle belirlenir.
Komşu illerin deprem riski
Deprem il sınırı tanımaz; aynı fay sistemi birden çok ili etkiler. Afyonkarahisar'ın komşusu olan illerin sayfaları:
Kaynaklar
Bu sayfadaki bilgiler aşağıdaki kaynaklardan derlenmiştir. Metindeki [1] gibi işaretler ilgili kaynağa götürür.
- MTA Türkiye Diri Fay Haritası ve diri fay veri portalı (2026) bağlantı
- AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası (2018) bağlantı
- AFAD Afyonkarahisar İl Müdürlüğü Afyonkarahisar İl Afet Risk Azaltma Planı (2022) bağlantı
- AFAD Deprem Dairesi AFAD Deprem Kataloğu ve olay detayları (2026) bağlantı
- Boğaziçi Üniversitesi KRDAE KRDAE deprem katalogları ve son depremler (2026) bağlantı
- USGS USGS Earthquake Catalog (2026) bağlantı
- Natural Hazards and Earth System Sciences New information on earthquake history of the Akşehir-Afyon Graben System, Central Turkey (2006) bağlantı
- Geophysical Journal International A detailed slip model for the 1995 October 1 Dinar, Turkey, earthquake (2002) bağlantı
- Mediterranean Geoscience Reviews Active tectonic and paleoseismological characteristics of the Dinar Fault, SW Anatolia, Turkey (2021) bağlantı
- Turkish Journal of Earth Sciences Late Holocene coseismic rupture and aseismic creep on the Bolvadin Fault, Afyon Akşehir Graben, Western Anatolia (2019) bağlantı
- Geofizika Active surface deformations detected by precise levelling measurements in the Afyon-Akşehir Graben (2019) bağlantı
- Yerbilimleri / Hacettepe Üniversitesi 3 Şubat 2002 Çay depreminde meydana gelen yüzey kırığı üzerinde paleosismolojik araştırmalar (2006) bağlantı
- Natural Hazards Unraveling Holocene surface-faulting history of the Çay segment, Sultandağı Fault (2026) bağlantı
- Engineering Geology An overview of geotechnical aspects of the Çay-Eber (Turkey) earthquake (2004) bağlantı
- Journal of Seismology A high-resolution aftershock seismicity image of the 2002 Sultandağı-Çay earthquake (2009) bağlantı
- Journal of Seismology Source parameters for the Mw 6.6, 03 February 2002 Çay earthquake and aftershocks from GPS (2010) bağlantı
- Earth and Planetary Science Letters Source parameters of the 1 October 1995 Dinar earthquake from SAR interferometry and seismic bodywave modelling (1999) bağlantı
- Yerbilimleri Afyon-Akşehir Grabeni batı kesiminin aktif tektoniği ve jeotermal alanları (2020) bağlantı
- Journal of Mountain Science Paleoseismological trenching and seismic hazard assessment of the Bozkurt Segment of the Maymundağı Fault, Acıgöl Graben (2024) bağlantı
- Applied Sciences Seismic Soil Amplification in a Thick Alluvial Basin: One-Dimensional Site Response Analysis for Afyonkarahisar (2026) bağlantı
- Environmental Geology Assessment of rockfall hazard around Afyon Castle, Turkey (2007) bağlantı
- AHEAD / tarihsel deprem araştırmaları European Archive of Historical Earthquake Data ve Ambraseys tarihsel katalog çerçevesi (2026) bağlantı
- AFAD Deprem Dairesi 13 Ekim 2024 Afyonkarahisar Merkez Mw4,4 olay detayı (2024) bağlantı
- TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi Afyonkarahisar 13 Ekim 2024 depremi ve Gecek Fayı değerlendirmesi (2024) bağlantı
- T.C. Afyonkarahisar İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü Afyonkarahisar İRAP İl Afet Risk Azaltma Planı duyurusu (2022) bağlantı
Afyonkarahisar için ayrıntılı rapor
Günlük risk endeksi, 30 günlük seyir, istasyon bazlı ölçümler ve bölge değerlendirmesi üyelerimize açıktır. Bölgenizde durum değiştiğinde bildirim alın.
Ayrıntılı raporu aç