Önce bizden dinleyin
Aşağıdaki her şeyi kurucumuz Fuat Agalday bir televizyon söyleşisinde baştan sona anlatıyor — istasyonların nasıl kurulduğundan, neyi ölçtüğümüze ve neyi ölçemediğimize kadar. Okumak yerine dinlemeyi tercih ederseniz buradan başlayın.
Sismik Uyarı'nın kurucusu, sistemin nasıl kurulduğunu ve nasıl çalıştığını anlatıyor.
Bilimsel Dayanak sayfasında yöntemin geçmişine ait iki kayıt daha var: 2009 tarihli bir televizyon programı ve 2020'de Akhisar Belediyesi'nde verilen deprem semineri.
Kısaca ne yapıyoruz?
Deprem olduktan sonra ölçen kurumlar var — Kandilli ve AFAD bu işi yapıyor ve iyi yapıyor. Biz farklı bir soruya bakıyoruz: deprem olmadan önce yer altında ölçülebilir bir şey değişiyor mu?
Bunun için Türkiye'ye kendi ölçüm istasyonlarımızı kurduk. Bu cihazlar sarsıntı ölçmüyor; zeminin elektriksel durumunu gün boyu izliyor. Gelen veriyi her gün işleyip her bölge için tek bir durum çıkarıyoruz.
Ne zamandır bu işi yapıyoruz?
Çalışma 1999 Marmara depreminin ardından başladı — ölçüm yöntemi, saha denemeleri ve akademik iş birlikleri o günden bu yana sürüyor.
sismikuyari.com ise 2025'te kuruldu. Yani platform yeni; arkasındaki çalışma yeni değil. Uzun yıllar laboratuvarda ve sahada kalan bu işi herkesin görebileceği bir yere taşımak istedik.
Nasıl çalışıyor?
Ölçüyoruz. İstasyonlarımız yer altındaki elektriksel değişimi gün boyu kaydediyor ve merkeze gönderiyor.
İşliyoruz. Gelen ham veri her gün otomatik olarak çözümleniyor. Ölçümün olağan seyrinden ne kadar saptığına bakılıyor.
Puanlıyoruz. Her bölge için 0 ile 100 arasında bir sayı ve üç durumdan biri çıkıyor.
Haber veriyoruz. Bölgenizi seçtiyseniz durumu her gün SMS ile telefonunuza gönderiyoruz.
Üç durum ne anlama geliyor?
| Durum | Ne demek |
|---|---|
| NORMAL | Ölçümlerde dikkat gerektiren bir değişim yok. |
| İZLEME | Ölçümlerde hafif bir hareketlilik var, daha yakından bakıyoruz. Deprem olacak demek değil. |
| DİKKAT | Ölçümler normalin üzerinde seyrediyor. Yine tahmin değil; “olağandışı bir durum var” demek. |
Bu puanı ve durumu bölgeler sayfasında herkes ücretsiz görebilir.
Bunu neye dayanarak yapıyoruz?
Kullandığımız yöntem, İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde yürütülen bir TÜBİTAK 1001 projesinde geliştirildi:
| Proje | Yersel Gerilme-Şekil Değiştirme Ölçümleri ve Derin Öğrenmeye Dayalı Veri Füzyonu ile Sismik Risk İzleme Yöntemi Geliştirilmesi |
|---|---|
| Numarası | 121E288 |
| Yürütücü | Prof. Dr. Burak Berk Üstündağ |
| Durum | Tamamlandı — sonuç raporu Ocak 2025 |
Proje kapsamında geliştirilen yöntem, uluslararası bilimsel toplantılarda sunuldu. Sismik Uyarı, bu altyapıyı sahaya taşıyan ve her günün kaydını tutan sivil bir uygulamadır.
Üyelik nasıl işliyor?
Bölge puanlarını görmek ücretsiz — üye olmasanız da bölgeler sayfasından bakabilirsiniz. Ama gerçek şu: kimse her gün bir siteye girip puan kontrol etmez.
Üç aşama var
| Üye değilsiniz | Üye oldunuz ilk 30 gün |
30 gün sonrası ücretsiz devam |
Premium | |
|---|---|---|---|---|
| Bölge puanları | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Bölgenin ayrıntılı raporu istasyon ölçümleri, 30 günlük seyir, günlük değerlendirme |
— | ✓ | — | ✓ |
| Her gün SMS bölgenizin durumu telefonunuza |
— | ✓ | — | ✓ |
| Ücret | — | Ücretsiz | Ücretsiz | Aylık |
Kısacası: üye olduğunuzda 30 gün boyunca her şey açık ve ücretsiz. Kart bilgisi istenmez. Otuz gün dolunca ayrıntılı rapor ve SMS durur; puanları görmeye devam edersiniz.
Premium, bu otuz günün ardından devam etmek demektir — bölgenizin durumu her gün telefonunuza gelmeye devam eder.
Yaşadığın ilin durumu her gün telefonuna gelsin
Üye ol, bölgeni seç. 30 gün boyunca ücretsiz.
Ücretsiz üye ol Zaten üye misiniz? Giriş yapınDeprem önceden tahmin edilebilir mi?
Kısa cevap: soruyu ikiye ayırmak gerekiyor. Bir depremin tarihini, saatini ve büyüklüğünü önceden söylemek bugünkü bilimle mümkün değil — bunu dünyada kimse yapamıyor. Ama bir bölgede riskin ne zaman yükseldiğini ölçmek ve olasılık olarak ifade etmek mümkün. Sismik Uyarı'nın yaptığı iş bu.
Önce üç kavramı ayıralım
Bu üçü sürekli birbirine karıştırılıyor ve karışıklık yanlış beklentiye yol açıyor:
| Kavram | Ne demek | Mümkün mü? |
|---|---|---|
| Tahmin | “Şu tarihte, şurada, şu büyüklükte deprem olacak” | Hayır |
| Olasılık öngörüsü | “Bu fayın önümüzdeki 30 yılda kırılma olasılığı şu kadar” | Evet |
| Erken uyarı | Deprem başladıktan sonra, sarsıntı size ulaşmadan saniyeler önce haber vermek | Evet |
| Kısa vadeli risk olasılığı | “Bu bölgede önümüzdeki günlerde risk şu kadar yükseldi” | Evet — bizim yaptığımız bu |
Olasılık öngörüsünü resmî kurumlar ve üniversiteler de yapıyor — deprem tehlike haritaları bunun ürünü. Aradaki fark zaman penceresidir: tehlike haritaları 30 yıllık olasılık verir, bizim modelimiz ise 7 güne kadarki kısa vadeli olasılığı hesaplar. TÜBİTAK 121E288 projesinin konusu tam olarak buydu. Erken uyarı da gerçek bir teknolojidir ve ülkemizde uygulanmaktadır; ancak deprem olduktan sonra devreye girer, öncesinde değil.
Kesin tarih ve saat neden verilemiyor?
İki temel engel var:
- Gerilmeyi doğrudan ölçemiyoruz. Depremi doğuran gerilme yerin kilometrelerce altında birikiyor. Oraya inip ölçen bir alet yok; yüzeyden yapılan ölçümler dolaylı bilgi veriyor.
- Küçük deprem ile büyük deprem aynı şekilde başlıyor. Bir kırılma başladığında, onun birkaç metre sonra duracak küçük bir sarsıntı mı yoksa yüzlerce kilometre ilerleyecek yıkıcı bir deprem mi olacağını önceden ayırt etmenin bilinen bir yolu yok. Fark, kırılma ilerledikçe ortaya çıkıyor.
Peki siz ne yapıyorsunuz?
Ölçüyor ve hesaplıyoruz. Kurduğumuz istasyonlar yer altındaki elektriksel durumu kesintisiz izliyor. Yapay zekâ modelimiz bu ölçümleri her gün işleyip bölgenin risk olasılığını sayıya çeviriyor; olağan seyrinden saptığında risk skoru yükseliyor ve size haber veriyoruz.
Söylediğimiz şey şudur: “Bu bölgede risk olasılığı yükseldi.” Söylemediğimiz şey ise: “Şu gün, şu saatte, şu büyüklükte deprem olacak.”
Bu yöntemin nasıl geliştirildiğini, patent sürecini ve TÜBİTAK projesinden elde edilen bulguları Bilimsel Dayanak sayfasında ayrıntılı olarak anlatıyoruz.
Sık sorulan sorular
- Deprem tahmini yapıyor musunuz?
- Bölgesel risk tahmini yapıyoruz. Yapay zekâ modelimiz istasyon ölçümlerini her gün işleyip bölgenizin önümüzdeki günlere ait risk olasılığını hesaplıyor — tıpkı hava durumunun yağmur olasılığı vermesi gibi. Kesin tarih, saat ve büyüklük söylemiyoruz; bunu bugün dünyada kimse yapamıyor. Ayrıntısı yukarıda “Deprem önceden tahmin edilebilir mi?” bölümünde.
- Puan yükselince deprem mi olacak?
- Hayır. Puanın yükselmesi “ölçümler değişti, daha dikkatli izliyoruz” demektir. Yükselen puanların çoğu depremsiz kapanır.
- Ölçümleri nasıl yapıyorsunuz?
- Kendi kurduğumuz istasyonlarla. Bu cihazlar sarsıntı değil, yer altındaki elektriksel durumu ölçüyor ve sürekli veri gönderiyor.
- Her il için ölçüm var mı?
- Hayır. İstasyonlarımız belirli bölgelerde kurulu. İstasyonu olan bölgelerde ölçüme dayalı puan üretiliyor; diğer illerde ise resmî kaynaklı genel deprem bilgileri sunuluyor.
- Üyelik ücretli mi?
- Üye olmak ücretsiz. Bölgenizi seçtiğinizde 30 gün boyunca günlük SMS'ler ücretsiz gelir. Sonrasında devam etmek isteyenler için ücretli seçenek var.
- Binamın güvenli olup olmadığını söyleyebilir misiniz?
- Hayır. Bina güvenliği için yetkili mühendislik kuruluşlarının yerinde inceleme yapması gerekir.
Bu çalışmanın arkasında kim var?
Derneğin amacı, depremlerin önceden belirlenip belirlenemeyeceğini araştırmak. Sismik Uyarı ise bugün ölçtüğünü bildirir. Yani dernek araştırır, platform kaydeder — araştırma sürüyor, sonucu henüz çıkmadı.
Sahada da anlatıyoruz: belediyelerin ve derneklerin davetiyle düzenlenen panel ve seminerleri Etkinlikler sayfasında fotoğraflarıyla görebilirsiniz.