DEPREM ÖNCÜ ANOMALİLERİ İÇİN
TİLTMETRE SİSTEMİ

Düşük Maliyetli Yüksek Hassasiyetli Tasarım

Sındırgı / Balıkesir • KAFS Güney Kolu • Ocak 2026

📋 Proje Özeti

Bu proje, Marmara bölgesinde beklenen büyük depremin (M7+) öncü anomalilerini tespit etmek amacıyla tasarlanan düşük maliyetli, yüksek hassasiyetli tiltmetre sistemini kapsamaktadır.

8-10
nrad çözünürlük
44x
mekanik kazanç
~120
km episantr mesafesi
~$100
sistem maliyeti

🌍 Deprem Öncü Anomalileri

Büyük depremlerden saatler, günler veya haftalar önce çeşitli jeofizik parametrelerde anormal değişimler gözlemlenebilmektedir.

Gözlemlenen Parametreler

  • Yer eğimi (Tilt) değişimi
  • Radon gaz emisyonu
  • Yeraltı suyu seviyesi
  • Elektromanyetik değişimler

Neden Tilt?

Tilt anomalisi, doğrudan kabuk deformasyonunun bir göstergesi olması nedeniyle en güvenilir öncü parametrelerden biri kabul edilmektedir.

Dünyada Başarılı Tespitler

Deprem Büyüklük Öncü Süresi Sonuç
🇨🇳 Haicheng 1975 M7.3 Aylar 150,000 kişi tahliye - Tarihin en başarılı tahmini!
🇯🇵 Izu-Oshima 1978 M7.0 Haftalar En iyi belgelenmiş Japon vakası
🇯🇵 Tonankai 1944 M8.2 Günler 2 metre asismik kayma tespit edildi
🇯🇵 Hyuga-nada 2024 M7.0 Aylar En güncel başarılı tespit - SSE Mw 6.0
🇹🇷 Tütüncü/Gönen ML5.1 4 gün 600 µrad anomali - Proje bölgesine yakın!
⚠️ Önemli Uyarı: Her depremde öncü sinyal olmaz! 1976 Tangshan (M7.6) depreminde hiç öncü sinyal gözlemlenmemiş ve 240,000 kişi hayatını kaybetmiştir. Öncü sinyal olduğunda yakalamak için hazır olmak gerekir.

📐 Mesafe-Büyüklük İlişkisi

Takemoto (1991) tarafından geliştirilen ampirik bağıntı, deprem büyüklüğü ile anomali tespit mesafesi arasındaki ilişkiyi tanımlar:

log₁₀(R) = 0.43 × M - 0.85
R = Mesafe (km), M = Deprem Büyüklüğü
Büyüklük Maksimum Mesafe Değerlendirme
M 5.0 ~24 km Yerel depremler için
M 6.0 ~74 km Orta mesafe
M 7.0 ~230 km ✓ Sındırgı (120 km) kapsam içinde!
M 7.5 ~400 km Geniş bölgesel kapsam
✓ Sonuç: Sındırgı istasyonu, Marmara episantrına ~120 km mesafede olup M6.5+ depremler için Takemoto kapsamındadır.

⚙️ Sistem Tasarımı

Yatay Sarkaç Prensibi

Yerçekimi her zaman düşey olarak aşağı çeker. Zemin eğildiğinde, sarkaç sabit kalırken gövde hareket eder. Bu göreceli hareket LVDT sensör ile ölçülür.

Kazanç = (Tefektif / Tnormal)² = (6.0 / 0.9)² = 44x
Eğik pivot ile 44 kat mekanik amplifikasyon
20 cm
Kol Uzunluğu
3 kg
Kütle (Pirinç)
6 sn
Efektif Periyot

LVDT Sensör Sistemi

LVDT (Linear Variable Differential Transformer), temassız konum ölçümü yapan analog bir sensördür. Sürtünme olmaması ve sonsuz çözünürlük sağlaması nedeniyle tercih edilmiştir.

Primer Bobin

250 tur, Ø0.2mm tel
15mm uzunluk

Sekonder 1

600 tur, Ø0.15mm tel
12mm uzunluk

Sekonder 2

600 tur, TERS sarım
(faz iptali için)

Elektronik Sistem

Dijital senkron demodülasyon tekniği kullanılmaktadır. ESP32 mikrodenetleyici 5 kHz PWM sinyali üretir, LVDT çıkışı 24-bit ADS1256 ADC ile örneklenir.

💡 Maliyet Avantajı: AD630 analog demodülatör yerine yazılım tabanlı çözüm kullanılarak $15-20 tasarruf sağlanmaktadır.

Çözünürlük Hesabı

Ortalama Çözünürlük Çıkış Frekansı
100 örnek ~25 nrad 50 Hz
1,000 örnek ~8 nrad ✓ 5 Hz
10,000 örnek ~2.5 nrad 0.5 Hz

📍 Saha İstasyonu: Sındırgı

İstasyon Özellikleri

  • Ayrı bina: Özel izolasyon için dedike yapı
  • 3 metre derin bodrum: Termal stabilite için kritik
  • Bağımsız pilye: Ana yapıdan ayrık temel
  • Elektrik ve anten: Altyapı hazır
  • Zemin: Oligosen-Miyosen kırıntılılar

Termal Stabilite (3m Derinlik)

±0.5°C
Günlük değişim
±3-5°C
Yıllık değişim

Profesyonel kuyu içi kurulumlarına yakın performans

⚡ Teknik Zorluklar ve Çözümler

🌡️ Termal Drift (En Büyük Düşman)

20 cm çelik kol, 20°C değişimde 160 µrad sahte sinyal üretebilir - hedefin 5 milyon katı!

  • 3m derin bodrum (±0.5°C günlük)
  • 5cm XPS termal izolasyon
  • Sıcaklık sensörleri ile kompanzasyon
  • Simetrik mekanik tasarım

🌧️ Meteorolojik Etkiler

5 cm yağış → 200-500 mas tilt değişimi

  • Meteoroloji verileri ile korelasyon
  • Uzun vadeli trend çıkarma

📳 Titreşim

Trafik, rüzgar, mikrosismik gürültü

  • Alçak geçiren filtre (0.01 Hz kesim)
  • Eddy current damper
  • İzole lokasyon (şehir dışı)

⏳ Uzun Vadeli Stabilite

İlk 4-5 ay kuyu/zemin dengelenmesi

  • Sabır! İlk veriler baseline için
  • Trend çıkarma algoritmaları

🌐 Dünya Tiltmetre Ağları

🇯🇵 Japonya (En Gelişmiş)

JMA + NIED: 50+ kuyu içi istasyon
Derinlik: 100-3000 m
Çözünürlük: 6 nrad

🇺🇸 ABD

Hawaii: 12+ volkanik izleme
San Andreas: 200m kuyular
Çözünürlük: 5 nrad

🇬🇷 Yunanistan (2024)

Korint Körfezi: 41m uzun-baz
Fiber optik Fabry-Perot
Çözünürlük: 0.2 nrad (!)

🇹🇷 Türkiye TÜRDEP: Gönen/Balıkesir ve Türkoğlu/K.Maraş'ta 4'er istasyon, Lippmann kuyu içi, 1-10 nrad hassasiyet. Bu proje aynı seviyeyi hedefliyor!

🗺️ Marmara İzleme Ağı Planı

Öncelik Sıralaması

1. Sındırgı - MEVCUT ✓

120 km episantr mesafesi - sistem tamamlanacak

2. Biga (~80 km)

Doğrulama için kritik - öncelikli

3. Bandırma (~110 km)

Üçgenleme kapasitesi

4. Yalova (~180 km)

Fay üzeri - gelecek aşama

Neden 2 İstasyon?

Her iki istasyonda aynı anomali

= GERÇEK DEPREM ÖNCÜSÜ

Tek istasyonda anomali

= Lokal gürültü olabilir

💰 Maliyet Karşılaştırması

Bu Proje

~$100

Tek istasyon

~$200 için 2 istasyon ağı

Lippmann Profesyonel

~€10,000

Tek tiltmetre

$50,000+ için ağ

100x daha ucuz, aynı hassasiyet seviyesi!

🛤️ Yol Haritası

Aksiyon Planı

1. LVDT Bobin Sarımı

P: 250 tur, S1/S2: 600'er tur (ters) • 1-2 hafta

2. ADS1256 Entegrasyonu

ESP32 + dijital demodülasyon kodu • 1-2 hafta

3. Sistem Test ve Kalibrasyon

Laboratuvar ortamında doğrulama • 2-3 hafta

4. Saha Kurulumu (Sındırgı)

Termal izolasyon, damper, sensörler • 1-2 hafta

5. Baseline Veri Toplama

Trend analizi, sistem öğrenme • 6 ay

6. İkinci İstasyon (Biga)

Aynı tasarım, doğrulama ağı • +2-3 ay

Zaman Çizelgesi

~2 ay
İlk istasyon operasyonel
~1 yıl
2 istasyonlu ağ

Mevcut Durum

Mekanik kısım %80 hazır!
Sadece LVDT bobini ve elektronik kaldı 🎯

🎯 Sonuç

Sistem Özeti

TipYatay Sarkaç + LVDT
Kol20 cm, 3 kg kütle
Mekanik kazanç44x
Hedef çözünürlük8-10 nrad
ElektronikESP32 + ADS1256

Dünya Seviyesinde Konumlandırma

  • Japonya JMA: 6 nrad → Bizim hedef: 8-10 nrad ✓
  • Türkiye TÜRDEP: 1-10 nrad → Aynı seviye ✓
  • Tezdeki anomaliler: 250-600 µrad → 24,000x hassas ✓

HEDEF

Marmara Bölgesi için düşük maliyetli,
profesyonel seviyede tiltmetre izleme ağı!